ออกมาจากโพรงเสียที (Coming Out of the Hole)

-A +A

            ไม่นานมานี้ ผมกับภรรยามีโอกาสไปใช้เวลายามเย็นวันหนึ่งกับเพื่อนๆ บางคน เมื่อเรากลับมาบ้านเธอกล่าวว่า “ดีจริงๆ ที่เห็นคุณหัวเราะและมีความสุข คุณดูเหมือนคุณคนเดิมแล้ว” ผมประหลาดใจ ผมไม่รู้เลยว่า ผมไม่ได้เป็นผมคนเดิม แต่เรื่องมันเป็นอย่างนี้ครับ

            หลายสัปดาห์ก่อนผมพยายามจะซ่อมแซมโรงเลี้ยงม้า ผมใช้บันไดลิงพาดแล้วโชคไม่ดีเกิดหล่นตกลงมาจากบันได ทำให้มีการบาดเจ็บอย่างรุนแรงที่หลัง จิตใจผมช็อกอย่างรุนแรง ผมอายุ69 ปี ผมทราบว่า ยากจะเอาชนะอาการเจ็บป่วยทางร่างกายได้ นี่จะต้องมีการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในชีวิตผมเลย ผลก็คือ ผมกลายเป็นโรคซึมเศร้าและอารมณ์เสียบ่อย ไม่เป็นผมคนเดิม

            โรคซึมเศร้าเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตของคนส่วนใหญ่ บางคนอย่างผมมีโรคซึมเศร้าเป็นบางช่วงซึ่งเป็นตามสถานการณ์ โรคซึมเศร้าประเภทนี้เกิดจากความเปลี่ยนแปลงในชีวิตและปัญหานี้มักเป็นเรื่องชั่วคราว เรามีโรคซึมเศร้าตามสถานการณ์หลังจากตกงานหรือสูญเสียคู่ครอง สุขภาพเปลี่ยนแปลงหรือมีปัญหาการเงิน บ่อยครั้งมักเป็นเหตุบังเอิญที่เกิดขึ้นกับชีวิต บางครั้งแพทย์เรียกโรคนี้ว่า ความผิดปกติด้านการปรับตัว

            โรคซึมเศร้าประเภทนี้แตกต่างจากโรคซึมเศร้ารุนแรง (episodic depression) ซึ่งเป็นความผิดปกติที่เป็นอย่างต่อเนื่องค่อนข้างจะเหมือนกับอาการซึมเศร้าในโรคไบโพลาร์ โรคซึมเศร้านี้เป็นๆ หายๆ บางครั้งก็มีบางสิ่งมากระตุ้น บางครั้งก็ไม่มี คนมากมายได้รับผลกระทบจากโรคซึมเศร้าเรื้อรัง (chronic depression) แบบที่เป็นแต่ไม่ค่อยหาย

            คุณอาจพบว่า ตัวคุณเองหรือคนที่คุณรักอาจเป็นแบบที่ได้กล่าวมาข้างต้น มีสิ่งที่เป็นประโยชน์ควรจดจำ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเราจะอยู่รอดรับมือและกระทั่งคืนสู่สุขภาวะจากโรคซึมเศร้าด้วยซ้ำไปได้อย่างไร

            ผมไม่ได้เป็นแพทย์หรือจิตแพทย์ และผมจะไม่พยายามที่จะพูดแบบจิตแพทย์ สิ่งที่ผมอยากจะทำคือ แบ่งปันกับคุณในบางเรื่องราวที่คุณจะจำได้ และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะช่วยเหลือคุณได้บ้าง?

            สิ่งแรกที่ผมอยากจะให้คุณจำคือ คุณสามารถช่วยเหลือตนเองได้การคิดว่า “แพทย์” ช่วยผมได้เป็นเรื่องดีและสะดวกสบายด้วยซ้ำ ความรู้สึกหรือความเข้าใจแบบนี้นำความหวังมาให้จริงๆ มีความหวังและความช่วยเหลือรออยู่และคุณรับความช่วยเหลือนั้นได้ มียาบางชนิดและแพทย์ผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญ ถ้าหากคุณเชื่อว่า มีความช่วยเหลือรออยู่ มีคนห่วงใยคุณ มีหลายคนได้รับเยียวยาให้หายแล้ว นั่นก็เยี่ยมมาก

            แต่สิ่งดีที่สุดที่จะเชื่อก็คือ คุณช่วยตัวคุณเองได้ ผมรู้ว่าเรื่องนี้มันยากสำหรับใครก็ตามที่เป็นโรคซึมเศร้า นี่จะเป็นไปได้อย่างไรกัน คุณรู้สึกว่าใครก็ช่วยไม่ได้ คุณรู้สึกโดดเดี่ยวในความรู้สึก และการรับรู้ของคุณเอง คุณรู้สึกว่าคุณเป็นต้นเหตุของปัญหาของคุณ แล้วคุณจะช่วยตัวเองได้อย่างไรกัน

            ไม่ว่าหลักฐานจะเป็นอะไร คุณเลือกได้ว่านี่คือ สิ่งที่คุณจะทำ สัญญาณของโรคซึมเศร้าคือ ความรู้สึกไร้พลังอำนาจ คุณเท่านั้นที่ตัดสินใจได้ว่า จริงๆ แล้วคุณไม่ได้สิ้นไร้พลังอำนาจ จะสำเร็จหรือจะล้มเหลวคุณสามารถเลือกได้ ที่จะพยายามช่วยเหลือตัวคุณเอง

            ผมพบว่า การพูดคุยกับตัวเองเป็นการเริ่มต้นที่ดี ผมสื่อสารสองทางกับตัวเอง ผมโน้มน้าวให้ตัวเองเชื่อมั่นว่า ผมลองพยายามได้ ผมพยายามโน้มน้าวให้ตัวเองเชื่อมั่นเรื่องอะไรหรือครับ ก็เชื่อว่าผมลองพยายามดูได้ ผมไม่คิดว่าผมต้องทำสำเร็จ แท้ที่จริงผมอนุญาตตนเองว่า หากไม่สำเร็จก็ไม่เป็นไร ถ้าผมพยายามผมก็ประสบความสำเร็จแล้ว เพราะว่าเป้าหมายของผมก็คือ การพยายามถ้าผมพยายาม ผมยังมีชีวิตอยู่ ยังคงคิด ยังคงทำเพื่อตัวผมเอง

            พยายามทำอะไรหรือครับ นั่นเป็นสิ่งที่คุณต้องตัดสินใจ คุณจำเป็นต้องทำอะไรครับ? คุณต้องทำอะไรให้ตนเองรู้สึกปลอดภัย รู้สึกมีค่า ควรจำไว้ว่า มีเพียงคุณเท่านั้นที่ทำบางสิ่งบางอย่างให้ตัวคุณเองได้ แม้ว่าคุณมีคนมากมายรอบตัว และทุกคนพยายามจะช่วยคุณอยู่ คุณต้องเป็นคนที่ยอมให้เขาช่วย แล้วทำไมคุณจะไม่ยอมล่ะครับ

            คุณกลัวคนอื่นหรือเปล่า คุณโกรธคนอื่นหรือเปล่า คุณมองว่าคุณไปไกลจนเกินจะช่วยได้หรือเปล่า คุณสนุกกับแย่งชิงอำนาจสักหน่อยกับผู้คนที่กำลังพยายามช่วยอยู่ หรือคุณรู้สึกมีชัยชนะที่ทำให้พวกเขาผิดหวังและกันพวกเขาไม่ให้มาช่วยคุณได้ คุณได้แก้แค้นในการประมาณตนเองของคุณหรือเปล่า เมื่อในที่สุดคุณพูดได้ว่า “เห็นไหมล่ะ ว่าใครก็ช่วยฉันไม่ได้” เชื่อผมเถอะครับถ้าที่กล่าวมานี้เป็นจริง ผมว่าคุณต้องใช้พลังงานมากมายแน่นอนเลย คุณทำงานหนักมากจริงๆ แล้วทำไมไม่ทำเพื่อตัวเอง ทำไมปล่อยให้พลังงานนั้นเปิดประตูออกมา แทนที่จะใช้ยึดประตูให้ปิดล่ะครับ

            นี่คือสิ่งที่คุณจะคาดหวังในแง่บวกได้ คุณคาดหวังว่า จะได้รับการบรรเทา! ทำเพื่อตัวคุณเองนั้นง่ายและสนุกกว่าเยอะ ลองคิดถึงโลกในแง่ที่เป็นดินแดนที่มีมิตรภาพมากกว่า ที่ที่คุณอาจได้รับความรักและการอภัย คุยกับตัวเองบ่อยๆ คุณเป็นคนเดียวที่สามารถจะโน้มน้าวให้ตัวเองเชื่อมั่นว่า การเปลี่ยนแปลงในแนวทางนี้เป็นไปได้ แล้วคุณมีอะไรต้องเสีย ความรู้สึกสงสารตัวเองมากมายหรือ? คุณเป็นที่รักได้ รับการอภัยได้ คุณมีคุณค่าแก่คนอื่นๆ ได้

            ผมคิดว่า ทีละเล็กทีละน้อย คุณจะเห็นประโยชน์ของทางใหม่นี้ คุณจะรู้สึกว่า ตัวเองแข็งแรงขึ้นเรื่อยๆ คุณจะเห็นด้วยซ้ำไปว่า มีบางสิ่งให้หวังให้รอคอย และเมื่อคุณเห็นผลดีนี้แล้ว สูดลมหายใจลึกๆ แล้วมุ่งต่อไป มีแสงสว่างมีความหวังอากาศดีขึ้น โลกจะเริ่มดูใหม่ขึ้นและเป็นที่ที่เป็นมิตรมากยิ่งขึ้นและมหัศจรรย์เหนือมหัศจรรย์ คุณจะคิดว่า คุณเองก็ดีอยู่ด้วยซ้ำไป

            มีคนมากมายรอบๆ ตัวคุณที่ห่วงใย ครอบครัว นักวิชาชีพที่ช่วยเหลือ เพื่อนๆ หรือแม้แต่คนแปลกหน้าคนสุดท้ายที่จะทำเช่นนั้นก็คือ คุณ คุณจะเห็นว่าคุณนั่นเองที่ทำให้เกิดความเปลี่ยนแปลงยิ่งใหญ่ได้

 

ที่มา:

คอลัมน์:

ผู้เขียน: